Longen

Chronisch obstructieve longziekten (COPD) is een van de meest voorkomende chronische aandoeningen in Nederland.

COPD wordt gedefinieerd als ‘een te voorkomen en behandelbare aandoening met significante extrapulmonale effecten die bijdragen tot de ernst van de aandoening bij patiënten. De longfunctiestoornis kenmerkt zich door een luchtwegobstructie die niet volledig reversibel is. De luchtwegobstructie is gewoonlijk progressief en is geassocieerd met een ontspoorde inflammatoire respons van de longen en de luchtwegen op geïnhaleerde schadelijke partikels en gassen (zoals sigarettenrook)'.

Diagnostiek
In eerste instantie wordt de ernst van COPD ingeschat op basis van de eensecondewaarde. Deze eenvoudig te meten parameter uit de spirometrie kan ook in de huisartsenpraktijk bepaald worden. Als na het nemen van een luchtwegverwijder de uitgeademde lucht in de eerste seconde van een geforceerde expiratie nog steeds lager is dan 70 procent van de maximale hoeveelheid lucht die een patiënt kan uitademen (geforceerde vitale capaciteit), is er sprake van luchtwegobstructie. Vervolgens wordt met behulp van de FEV1 de patiënt geklasseerd als mild, matig, ernstig of zeer ernstig.15 Deze klassering wordt weergegeven in tabel 1 en komt ook uit het GOLD-document. Merk hierbij op dat alleen klachten hebben van hoesten, slijmproductie of kortademigheid niet meer volstaan om de diagnose te stellen. De spirometrie is essentieel.
Een arts zal overwegen om een spirometrie uit te voeren en de diagnose te stellen bij:

  • Kortademigheid die:
    - progressief lijkt, maar persistent is;
    - toeneemt tijdens inspanning;
    - door de patiënt beschreven wordt als ‘toegenomen ademarbeid', ‘zware of moeilijke ademhaling', ‘ademnood'.
  • Chronische hoest (meestal chronisch, soms niet-productief)
  • Chronische sputumproductie
  • Een voorgeschiedenis van roken of beroepsmatige blootstelling aan schadelijke chemicaliën

COPD manifesteert zich op middelbare leeftijd; symptomen geleidelijk progressief, langdurig roken in voorgeschiedenis, dyspnoe bij inspanning, grotendeels irreversibele obstructie van de luchtstroom.

Astma manifesteert zich op jeugdige leeftijd (vaak in kindertijd); symptomen variëren met de dag; symptomen 's nachts of in vroege ochtend; ook allergie, rhinitis en/of eczeem aanwezig; familiair voorkomen van astma; grotendeels reversibele obstructie van de luchtstroom.